Een surprise maken: van eerste idee tot pakpapier

Ergens in november worden er thuis en op scholen vaak lootjes getrokken. En dan begint de pret al meteen! Een paar weken lang wordt er in huis geheimzinnig gedaan, verdwijnen er dozen onder bedden en mag niemand de zolder op. Dan is het 5 december en mag het gemaakte tevoorschijn komen. En dan blijkt iedere keer weer hoe waardevol de aandacht en tijd zijn die er in ieder kunstwerk en gedicht gestopt zijn!

Wat een surprise eigenlijk is

Een surprise is geen verpakking. Het is een creatie voor het verstoppen van een cadeau, en de bedoeling is dat de ontvanger zich erin herkent. Je maakt iets dat gaat over wie diegene is. De knuffel waar hij mee slaapt, het huisdier dat zij verzorgt of de gitaar waarmee hij wekelijks naar muziekles gaat.

Daarmee is het knutselwerk niet de kern. De kern is dat een kind twee weken lang nadenkt over iemand anders. Dat is precies wat Sinterklaas als feest wil overbrengen wat bij hem of haar past en hoe het een cadeau op een originele manier kan geven. Het maken van een surprise vraagt om creativiteit, aandacht en moeite, maar vooral om het verplaatsen in een ander. Dat is precíes wat Sinterklaas als feest wil overbrengen... niet alleen het krijgen van cadeaus staat centraal, maar juist ook het geven, het verrassen en het laten zien dat je aan iemand denkt. Het gaat uiteindelijk niet om hoe mooi of ingewikkeld de surprise is, maar om de tijd, aandacht en liefde die erin zijn gestoken!

Begin bij het lootje, niet bij het idee

De meeste kinderen beginnen met “ik wil een raket maken” en lopen daarna vast omdat de raket nergens over gaat. Draai het om. Ga eerst zitten en stel jezelf vragen. Wat weet je van deze persoon? Wat doet hij het liefst, waar praat hij of zij altijd over of wat heeft hij net geleerd?

Uit het antwoord op die vragen rolt het idee vanzelf. En het gedicht uiteindelijk ook, want die twee versterken elkaar. Het gedicht is in zekere zin de uitleg die bij de surprise hoort.

Vijf ideeën, van klein naar groot

Het niveau van een surprise hoort aan te sluiten bij de leeftijd en ontwikkeling van een kind. Een kind van twaalf kan vaak gedetailleerder en zelfstandiger knutselen dan een kind van acht. Op veel vrijescholen beginnen kinderen vanaf klas 4 (groep 6) met surprises maken. Naarmate kinderen ouder worden kunnen hun surprises meegroeien in complexiteit en afwerking. Het belangrijkste is dat de verwachtingen passen bij de vaardigheden van het kind.

Vanaf 8 jaar: een voorwerp. Een gitaar, een boekenkast, een taart. Hier begint het echte kijken: hoe zit dat ding in elkaar, welke vormen heb ik nodig?

Vanaf 10 jaar: een scène. Niet één voorwerp maar een moment. Het strand waar diegene afgelopen zomer op vakantie was, het voetbalveld of de keuken waar diegene graag bakt. Met figuurtjes erbij.

Vanaf 12 jaar: iets met mechaniek. Iets dat open kan gaan, kan, ronddraaien of waar je aan moet trekken om bij het cadeau te komen. Op deze leeftijd kun je een kind uitdagen om iets te maken dat wérkt!

Wat je in huis moet hebben

Verrassend weinig. Karton verzamel je het hele jaar door en elke doos die vanaf november binnenkomt is materiaal. Daarnaast:

• Kinderlijm die goed hecht en uitwasbaar is. Onderschat niet hoeveel je nodig hebt.
• Crêpepapier in goud en zilver. Het rekt mee over ronde vormen, waar gewoon papier gaat kreuken.
• Gouden knutselstroken voor randen, sterren en alles wat feestelijk moet ogen.
• Een kinderschaar die karton aankan zonder dat je kind zijn hand bezeert.

Wat je niet nodig hebt: een lijmpistool, spuitverf en glitter. Die maken het werk mooier maar het maken minder van het kind.

Het gedicht

Schrijf het gedicht ná de surprise, niet ervoor. Dan heb je iets om over te schrijven. Maak het jezelf niet te moeilijk. Een paar persoonlijke zinnen zijn al genoeg! Als je merkt dat je kind vastloopt geef hem dan een beginzin om op verder te borduren, zoals “Sint en Piet hebben gezien dat…”

Als het niet af komt

Dat kan helaas gebeuren. Uiteindelijk gaat het niet om een perfecte surprise, maar om het (leer)proces. Je kunt je kind helpen, bijvoorbeeld door de taak kleiner te maken en samen te bedenken wat nog haalbaar is. Het is belangrijk om niet alles over te nemen, maar het kind zelf keuzes te laten maken. Zo leert het omgaan met tegenslagen, verantwoordelijkheid nemen en plannen, zonder dat de nadruk komt te liggen op falen of teleurstelling. 

Materiaal voor het knutselen vind je in onze knutselcollectie, en alles rond het feest staat bij elkaar bij Sinterklaas.

Veel knutsel plezier!

Ons assortiment